Kubilay

1906 yılında İzmir'de doğan Mustafa Fehmi, İzmir Öğretmen Okulunda okurken Kubilay
adını aldı. Öğretmen olduktan sonra çeşitli yerlerde görev yaptı. 1929 yılında
vatani görevini yapmak üzere askere alındı. Kubilay, Cumhuriyete, Atatürk İlke ve
Devrimlerine yürekten bağlı bir Türk Genciydi. Devrimleri korumak uğruna şehit
olduğunda henüz 24 yaşındaydı.
ŞEYH ESAT VE YANDAŞLARI
Olay. zamanın Nakşibendi tarikatının lideri Şeyh Esat ve yandaşları tarafından
planlanmış ve Menemende uygulamaya konulmuştur. Şeyh Esat’ın Manisa’da
Nakşibendi tarikatını yaymakla görevlendirdiği Laz İbrahim’in yönlendirdiği
Manisa tarafından gelen, dördünün adı Mehmet ikisinin de Hasan olan yobazlar; 23
Aralık 1930 da sabah namazından sonra camiden aldıkları Yeşil Sancağı yola dikerek
silah zoruyla etraflarına adam toplamaya çalışırlar. Katılmak istemeyenlere 70 bin
kişilik bir Halife Ordusunun beklediğini ve onların öncü olduklarını belidirler.
İstedikleri şeriattır. Karşı çıktıkları Cumhuriyettir, Atatürk ilke ve
Devrimleridir.
BİZE KURŞUN İŞLEMEZ

Böylece tekbir getirerek sancağın etrafında dönmeye başlarlar. “Şapka giyen
kafirdir, din elden gidiyor, saltanatı geri getireceğiz” diyerek bir isyan hareketi
başlatmak isterler. Menemen’de yedek subay öğretmen olarak görev yapmakta olan
Kubilay bu hareketi bastırmak için bir manga askerle olay yerine gelir. Askerlerin
yanından ayrılarak tek başına yobazların arasına girip, sert bir davranışla teslim
olmalarını ister. Yobazlardan biri ateş ederek Kubilay’ı yaralar. Karşıdan bunu
gören askerler ateş açarlar. Fakat tüfeklerinde öldürücü etkisi olmayan manevra
fişekleri vardır. Bu yüzden yobazlara tesir etmez. Böylece: "bize kurşun
işlemiyor” diyerek halkı kandırmaya çalışırlar.
KUBİLAY'IN ÖLÜMÜ
Derviş Mehmet isimli yobaz yaralı olarak kaçmaya çalışan Kubilay’ı ensesinden bir
bağ bıçağı ile keserek başını bayrak direğine asar. Bu sırada Şevki ve Hasan
isimli mahalle bekçileri yobazlara ateş açarlar. Çıkan silahlı çatışmada
gericilere ateş açan bel vurularak öldürülürler. Olay, alaydan gelen takviye
birliklerince bastırılıp elebaşları öldürülür. 30 Aralık’ta Bakanlar Kurulu
Kararıyla Menemen, Manisa ve Balıkesir’de sıkıyönetim ilan edilir.
DİVAN-I HARP MAHKEMESİ

General Mustafa Muğlalı başkanlığında kurulan Divan Harp Mahkemesinde 41 kişi
suçlu görülerek çeşitli cezalara çarptırılır 36 sanık hakkında ise idam cezası
verilir, Ölüm cezası verilenlerden bazıları yaşı küçük veya çok yaşlı olduğu
için idam cezasından kıırtulur. 28 kişi ise 3 Şubat 1931 de Menemen’de kurulan dar
ağaç asılarak idam edilirler.
Görüldüğü gibi bu olay çok büyük bir kitle hareketi, bir toplu isyan değildir.
Halkın büyük bir çoğunluğu olaylara hiç karışmamıştır. Karışan suçlular da
yargılanarak en ağır cezalara çarptırılmışlardır. Zaten bu kişilerin büyük bir
kısmı da Menemen’li değildir. Eylemi başlatanlar o sabah Menemen’e dışardan
gelen kişilerdir.
GAZİNİN ORDUYA TAZİYENAMESİ
Menemen’de ahiren vukua gelen irtica teşebbüsü esnasında Zabit Vekili Kublay Beyin
vazife ifa ederken duçar olduğu akıbetten Cumhuriyet ordusunu taziyet ederim. Kubilay
Beyin şehadetinde mürtecilerin gösterdiği vahşet karşısında Menemen’deki
ahaliden bazılarının alkışla tavripkâr bulunmaları, bütün cumhuriyetçi ve
vatanperverler için utanılacak bir hâdisedir. Vatanı müdafaa için yetiştirilen;
dahilî her politika ve ihtilâfın haricinde ve fevkinde muhterem bir vaziyette bulunan
Türk zabitinin mürteciler karşısındaki yüksek vazifesi vatandaşlar tarafından
yalnız hürmetle karşılandığına şüphe yoktur.
Menemen’de ahaliden bazılarının hataları bütün milleti müteellim etmiştir.
İstilânın acılığını tatmış bir muhitte genç ve kahraman Zabit Vekilinin
uğradığı tecavüzü milletin bizzat cumhuriyete karşı bir suikast telâkki ettiği
ve mütecasirlerle, müşevvikleri, ona göre takip edeceği muhakkaktır. Hepimizin
dikkatimiz bu mes’eledeki vazifelerimizin icabatını hassasiyetle ve hakkile yerine
getirmeğe matuftur.
Büyük ordunun kahraman genç zabiti ve Cumhuriyetin mefkûreci muallim heyetinin
kıymetli uzvu Kublay Bey, temiz kanı ile cumhuriyet hayatiyetini tazelemiş ve
kuvvetlendirmiş olacaktır.
Reisicumhur
Gazi Mustafa Kemal
İSMET İNÖNÜ'NÜN MESAJI
“Kubilay devrim uğruna, vatan sevgisi ve bütünlüğü yolunda yalnız başına kuvvet
hesabı yapmayan bir idealist vatanseverin örneğidir. Kubilay, millet yolunda canını
her an fedaya hazır olan gelenekse Türk yaradılışının müstesna bir abidesidir.”
|